Wskazówki do pracy

Celem pracy z programem ORTOGRAFFITI z Bratkiem jest:

• stymulowanie i usprawnianie funkcji percepcyjno-motorycznych,
• rozwijanie i doskonalenie umiejętności czytania: techniki, tempa, rozumienia czytanej treści,
• rozwijanie i doskonalenie umiejętności poprawnego pisania pod względem graficznym i ortograficznym,
• doskonalenie umiejętności poprawnego mówienia,
• kształcenie odpowiedniego poziomu kompetencji emocjonalnych i odporności emocjonalnej,
• kształcenie właściwego poziomu umiejętności społecznych,
• rozwijanie systemu motywacji,

• rozwijanie zainteresowań,
• wspieranie mocnych stron.

Podstawowe zasady pracy:

1. Zajęcia powinny się odbywać w gabinecie terapii pedagogicznej lub sali lekcyjnej wyposażonej w odpowiednie pomoce dydaktyczne i przedmioty potrzebne do zajęć.
2. Podstawą do prowadzenia zajęć są scenariusze. Realizując je, należy uwzględnić wszystkie fazy efektywnej terapii. Jest możliwe dzięki wyróżnieniu ćwiczeń kluczowych (specjalny piktogram). Są to ćwiczenia, których wykonanie zapewnia realizację założonych celów oraz niepominięcie żadnej z faz terapii.
3. Nauczyciel ma możliwość samodzielnego doboru ćwiczeń, uwzględniając potrzeby uczniów oraz czas, jakim dysponuje; pozwala to na indywidualizację pracy terapeutycznej.

W każdym scenariuszu zaproponowano liczne i różnorodne ćwiczenia. Prowadzący może dowolnie je uzupełniać o własne pomysły, realizując założone cele. Zależnie od czasu przeznaczonego na zajęcia, dziecko musi wykonać w domu mniej bądź więcej ćwiczeń ujętych w ramach danego bloku/tygodnia. Należy pamiętać, że program tylko wówczas jest skuteczny, jeśli uczeń pracuje systematycznie.

1. W Programie dominuje uczenie się wielozmysłowe: dziecko przyswaja treści programowe za pomocą zmysłów: dotyku, węchu, smaku, słuchu i wzroku. Dziecko, które uświadamia sobie znaczenie zmysłów, korzysta z nich w pełni, co pozwala na prawidłowy rozwój.
2. Bardzo ważne miejsce w programie zajmuje ruch. Doskonale komponuje się z większością ćwiczeń stymulacji zmysłowej. Poznawanie i utrwalanie nowych umiejętności, kształtowanie określonych pojęć jest podczas ruchu bardziej efektywne. Dzieci chętnie się uczą przy zaangażowaniu naturalnej aktywności. Ruch przynosi im też wiele radości i jest świetnym sposobem wyzbywania się negatywnych emocji oraz ich zamiany w pozytywne reakcje. Stanowi źródło stymulujące poszczególne funkcje rozwoju poznawczego, społecznego i emocjonalnego, a także motywuje dziecko do pokonywania trudów edukacyjnych. Wprowadzenie ruchu jest więc celowym zabiegiem, umożliwiającym realizację założeń Programu.
3. Specjalnie dla potrzeb programu opracowano wiele oryginalnych pomocy terapeutycznych. Bez wątpienia podnoszą one atrakcyjność zajęć, ale przede wszystkim pozwalają na efektywniejszą pracę. Z uwagi na ich unikatowość i niekonwencjonalność są wielkim walorem Programu.
4. Nauczyciel ma do dyspozycji liczne środki motywujące dziecko do pracy, wśród nich szczególnie istotną rolę pełni karta oceny postępów ucznia.
5. Ćwiczenia należy rozwiązywać ołówkiem, by w razie popełnienia błędu móc go z łatwością skorygować. Po zakończeniu pracy z danym zeszytem nie powinno w nim być żadnych błędów. Najlepiej używać ołówków trójkątnych, gdyż wymuszają one prawidłowy uchwyt narzędzia pisarskiego.
6. Niezwykle ważnym elementem pracy z dzieckiem dyslektycznym jest systematyczna współpraca z rodzicami. Karta postępów daje szansę bieżącej wymiany spostrzeżeń i uwag.

Uwagi do realizacji Programu:

1. Zajęcia są realizowane w Klubie Przyjaciół Bratka. Jest to miejsce przyjazne dla każdego dziecka, co pozwala na uniknięcie negatywnego etykietowania.
2. Ważna jest atmosfera podczas zajęć, otwartość na propozycje dziecka, a także dbałość o stworzenie atmosfery pracy.
3. Nie należy koncentrować się nadmiernie na trudnościach dziecka, a eksponować opanowane przez nie umiejętności, jego mocne strony i postępy, które poczyniło.
4. Jednostka terapeutyczna zawiera ćwiczenia różnego typu i o różnym poziomie trudności, jednak warto pamiętać, aby nie dążyć za wszelką cenę do zrealizowania całości materiału. To prowadzący decyduje, które ćwiczenia należy powtórzyć, a które można pominąć w pracy z danym dzieckiem.
5. Pracę dziecka należy każdorazowo nagrodzić pochwałą i ocenić, korzystając z kart postępów.
6. Warto gromadzić prace wykonane przez dzieci celem porównania i oceny dokonanych przez nie postępów.
7. Dziecko powinno wykonywać ćwiczenia w obecności osoby dorosłej.
8. Należy unikać przeładowania zajęć ćwiczeniami jednego typu. Takie zachowania jak dekoncentracja uwagi, ziewanie czy wzmożona ruchliwość powinny być sygnałem do zmiany rodzaju aktywności bądź czasu wykonywania ćwiczeń. Ćwiczenia słuchowe należy łączyć z ćwiczeniami rozwijającymi analizator wzrokowy. Czynności ruchowe wspomagają zapamiętanie materiału.
9. Do przeprowadzenia ćwiczeń stymulacji zmysłowej niezbędna jest wiedza o stanie zdrowia dziecka. Przeciwwskazaniem do stymulacji przedsionkowej (kręcenie się, nagła zmiana pozycji ciała, szybki bieg) jest np. stwierdzona przez neurologa padaczka. Niektóre dzieci mogą być nadwrażliwe na różnego typu bodźce (np. na dotyk lub niektóre zapachy i smaki, co może wynikać z alergii).
10. Niepokojące zachowania dziecka warto skonsultować z innymi specjalistami, na przykład pedagogiem czy psychologiem szkolnym.

Organizacja pracy na zajęciach w szkole

1. Przed przystąpieniem do pisania warto pamiętać o „Masażyku całej ręki”, szczególnie wtedy, gdy napięcie mięśni ręki jest zbyt duże i uniemożliwia swobodne pisanie (wiele dzieci o wzmożonym napięciu emocjonalnym wykazuje silne napięcie mięśni w obrębie karku oraz rąk, co często przekłada się na obniżony poziom graficzny pisma).
2. Przed rozpoczęciem ćwiczeń w pisaniu należy przypomnieć dzieciom o przyjęciu prawidłowej postawy ciała i właściwym sposobie trzymania przyboru do pisania.
3. Przy utrwalonym nawyku nieprawidłowego chwytu pisarskiego należy zastosować odpowiednią nasadkę na narzędzie do pisania, co umożliwi prawidłowe ułożenie palców. Praktyka pokazuje, że często wystarcza systematyczne używanie ołówka lub kredek tzw. trójściennych, które utrwalają prawidłowy chwyt narzędzia pisarskiego, zapewniając dziecku komfort pisania.
4. Po wykonaniu przez dziecko ćwiczeń należy omówić efekty pracy, kładąc nacisk na mocne strony.
5. Wykonane przez dziecko prace (np. karty pracy) warto wyeksponować. Dzięki temu dziecko czuje się nagrodzone za włożony wysiłek, wzrasta u niego poczucie wartości i motywacja do nauki.
6. Przed przystąpieniem do pracy należy uważnie przeczytać scenariusz i zdecydować, które ćwiczenia i zabawy będą realizowane. Ułatwi to dalszą pracę i pozwoli uniknąć niepotrzebnych błędów. Konieczne jest zapoznanie się z kartą postępów. Należy ją przed zajęciami przeczytać, by wiedzieć jakie ćwiczenia trzeba koniecznie wykonać z dziećmi.
7. Nauczyciel powinien sprawdzić pracę ucznia wykonaną w domu.

Kilka wskazówek praktycznych

1. Mnogość pomocy terapeutycznych może być trudna do ogarnięcia przez dziecko. Najlepiej, gdy nauczyciel wyjmie pomoce z teczek dzieci i ułoży je w osobnych „foliowych” teczkach. Zależnie od potrzeby będzie mógł podawać właściwe pomoce, nie wywołując niepotrzebnego zamieszania. Zapraszamy do obejrzenia gabinetu jednej z Autorek.

2. Warto zachęcać rodziców do korzystania w domu z zalecanych w Programie ćwiczeń i rozwiązań:

• masażyki rąk przed każdym pisaniem, ćwiczenia rozwijające sprawność narządów mowy, gra stolikową dla wspólnego bycia razem itp.,
• czytanie lub słuchanie bajek terapeutycznych w domu dla utrwalania ich treści emocjonalnych, społecznych oraz związanych z opracowywanym materiałem programowym,
• kolorowanie głównej ilustracji do bajki.