Wiek szkolny – nauczanie początkowe: klasy I–III

Nasilone trudności w nauce czytania, przejawiające się w jednej z form:

• mało błędów, lecz wolne tempo czytania, prymitywna technika (głoskowanie lub sylabizowanie z wtórną syntezą słowa), słabe rozumienie tekstu;

• bardzo szybkie tempo czytania, lecz z wieloma błędami, domyślanie się treści na podstawie kontekstu, często niewłaściwe i słabe rozumienie przeczytanego tekstu.

Trudności z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju funkcji wzrokowych (spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej), przejawiające się jako:

• popełnianie błędów podczas przepisywania tekstów ze wzoru;

• trudności z zapamiętaniem alfabetu;

• trudności z zapamiętaniem kształtu rzadziej występujących liter lub liter o skomplikowanej strukturze (np. F, H, Ł, G);

• mylenie liter podobnych pod względem kształtu (np. l-t-ł, m-n, u-y, o-a-e, a-ę, e-ę);

• mylenie liter identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni (np. p-b-d-g, m-w, n-u).

Trudności z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju funkcji słuchowo-językowych (przede wszystkim aspekt fonologiczny funkcji językowych, czyli spostrzegania słuchowego dźwięków mowy, a także uwaga i pamięć fonologiczna):

• nasilone trudności w pisaniu ze słuchu (dyktanda);

• mylenie liter odpowiadających głoskom podobnym pod względem słuchowo-artykulacyjnym (np. głoski z-s, w-f, d-t, k-g);

• trudności z zapisywaniem zmiękczeń, mylenie głosek i-j;

• trudności z zapisywaniem głosek nosowych: ą-om, ę-en;

• częste opuszczanie, dodawanie, przestawianie, podwajanie liter i sylab;

• pisanie wyrazów bezsensownych.

Trudności z opanowaniem poziomu graficznego pisma związane z opóźnieniem rozwoju ruchowego i koordynacji wzrokowo-ruchowej, przejawiające się jako:

• nieprawidłowe trzymanie narzędzia graficznego (ołówka, pióra);

• nadmierne ściskanie pióra podczas pisania oraz nieprawidłowy (nadmierny lub zbyt słaby) nacisk pióra na papier;

• wolne tempo pisania, szybkie męczenie się ręki;

• niekształtne litery;

• nieprzestrzeganie liniatury;

• nieprawidłowe łączenie liter;

• mało czytelne pismo.